• Standaardglazen

    Standaardglazen

    Wat is een standaardglas nou precies?

    Standaardglas per soort drankje

    Elk drankje heeft zijn eigen glas. Wijn in een wijnglas, bier in een bierglas, sterke drank in een borrelglaasje. Dit noemen we een standaardglas.
    Als het drankje in het juiste (standaard)glas wordt geschonken dan bevat ieder glas evenveel alcohol. Dan bevat een vol bierglas dus evenveel alcohol als een vol wijnglas, en ook evenveel als een borreltje. Dit komt doordat het alcoholpercentage in bier lager is dan in wijn of sterke drank.

    Soort drank Aantal standaardglazen
    glas bier (fluitje) 1
    blikje of flesje (pijpje) 1,5
    halve liter bier (beugel) 2
    glas wijn 1
    fles wijn (0,75 l) 7,5
    glas sherry, port of vermouth 1
    fles sherry of port (0,75 l) 10
    glas sterke drank (jenever, vieux, cognac, whiskey, wodka, likeur) 1
    glas mix van sterke drank met fris of sap 1
    Breezer, mixdrank in flesje (275 ml) 1,25
    shooter (bijv. Feigling) 0,35
  • Alcohol en beleid

    Alcohol en beleid

    Het alcoholbeleid in Nederland wil schadelijk alcoholgebruik voorkomen.

    Doel alcoholbeleid

    • Kinderen beginnen niet voor hun 18e met drinken; het liefst wordt het eerste contact met alcohol zo lang mogelijk uitgesteld
    • Jongeren gaan minder drinken
    • Minder mensen worden lichamelijk of geestelijk afhankelijk door overmatig alcoholgebruik
    • Minder schadelijke gevolgen van alcoholgebruik in bijzondere situaties: in het gezin, op het werk, in het verkeer en bij het uitgaan.

    Maatregelen

    • Er komen nieuwe gerichte maatregelen om het aantal rijders onder invloed terug te dringen
    • De vroegsignalering van probleemdrinkers wordt uitgebreid
    • De politie gaat voortaan een blaastest afnemen bij verdachten van een geweldsmisdrijf
    • Een verbod op alcoholreclame op tv en radio tussen 6.00 en 21.00 uur
    • Verhoging van de accijns op bier met 2,3 cent per pijpje.

    Gemeenten 

    De gemeenten hebben meer bevoegdheden gekregen. Belangrijkste veranderingen zijn:

    • Het toezicht op de naleving van de wet komt geheel bij de gemeente te liggen. Gemeente krijgen meer bevoegdheden op het gebied van regelgeving en handhaving.
    • Jongeren onder de 18 jaar zijn zelf strafbaar wanneer ze in een horecagelegenheid of op de openbare weg in het bezit zijn van alcoholhoudende drank.
    • Aan supermarkten en andere detailhandelaren die meer dan drie keer in een jaar de DHW overtreden, kan de burgemeester een tijdelijk verkoopverbod opleggen.
    • Gemeenteraden krijgen de bevoegdheid toegangsleeftijden in de horeca te koppelen aan sluitingstijden.
    • Gemeenteraden krijgen de bevoegdheid prijsacties (Happy Hours, stuntprijzen) te reguleren.
    • Gemeenten worden verplicht voor paracommerciele instellingen (oa sport- en studentenverenigingen) een verordening op te stellen waarin oa de dagen en tijdstippen van alcoholverkoop worden vastgelegd.
    • Gemeenten moeten hun beleid rond preventie en handhaving verankeren in een preventie- en handhavingsplan.

    Meer informatie

  • Alcoholmedicatie

    Alcoholmedicatie

    Alcoholmedicatie is grofweg in twee groepen in te delen: aversiemiddelen en zuchtremmers.

    1. Aversiemiddelen

    1.1 Disulfram (merknamen Antabus en Refusal)

    Dit middel maakt dat iemand ziek wordt als het met alcohol gecombineerd wordt en zorgt ervoor dat de afbraak van alcohol door de lever wordt vertraagd. Hierdoor hoopt zich een stof (asceetaldehyde) op in het lichaam die erg giftig is. Gevolg: roodheid van de huid, een warm gevoel, kloppende hoofdpijn, misselijkheid of braken, dorst, transpiratie, bloeddrukdaling en pijn op de borst. Deze verschijnselen duren 30 minuten tot enkele uren en worden gevolgd door een diepe slaap en volledig herstel. Toediening kan op zijn vroegst plaatsvinden 24 uur nadat voor het laatst alcohol werd gebruikt (voor de veiligheid, bij een grote hoeveelheid drank 48 uur aanhouden). De werking van het middel duurt ongeveer twee dagen.

    Voor wie is het geschikt?

    • voor diegene die voor een langere periode geen alcohol wil gebruiken
    • het is wenselijk het nemen van deze medicijnen te combineren met begeleidingsgesprekken bij een Instelling voor Verslavingszorg om het medisch verloop te begeleiden en ondersteuning te krijgen bij psychische en sociale aspecten van het niet meer drinken.

    Wat zijn de bijwerkingen?

    • kans op vermoeidheid, slaperigheid,
    • hoofdpijn, maag- en darmklachten
    • huiduitslag of allergische huidreacties.
    • metaalachtige of knoflookachtige bijsmaak (in eerste twee weken gebruik)
    • kans op verminderde zin in seks of een verminderde potentie.

    De bijwerkingen zijn meestal onschuldig en tijdelijk. Bij het gebruik van hoge dosis is er kans op een psychotische reactie, op een insult of toeval, of lever- en zenuwbeschadigingen.

    2. Zuchtremmers of antitrekmiddelen

    2.1 Naltrexon (merknaam Revia)

    Naltrexon is een werkzaam bestanddeel in Revia en verminderd en onderdrukt een verhoogde alcoholconsumptie en de behoefte aan alcohol. Het kan dus drinkgedrag beïnvloeden en terugval voorkomen. De werking blijft, nadat men ermee stopt, nog minstens drie maanden bestaan. Wel moet men het dagelijks innemen om het beoogde effect te behalen. Revia kan pas ingenomen worden als men geen alcohol meer drinkt en werkt pas twee weken na inname omdat men een bloedspiegel van het middel moet opbouwen.

    2.2. Acamprosaat (merknaam Campral)

    Onderzoek heeft uitgewezen dat de werking van de hersenen een rol speelt bij het ontstaan van alcoholafhankelijkheid. Het brein went aan de stof alcohol waardoor er een sterke hunkering (zucht) ontstaat als alcohol niet meer wordt gedronken. Door regelmatig inname van Campral wordt de hunkering naar alcohol onderdrukt en helpt zo om het risico van terugval te verminderen.

    Voor wie is Campral geschikt?

    • Voor mensen met een alcoholafhankelijkheid, ter voorkoming van hernieuwd alcoholgebruik
    • Bij een ontwenningsfase ter ondersteuning van de behandeling
    • Het is wenselijk het nemen van deze medicijnen te combineren met begeleidingsgesprekken bij een Instelling voor Verslavingszorg om het medisch verloop te begeleiden en ondersteuning te krijgen bij psychische en sociale aspecten van het niet meer drinken.
    • Belangrijk is dat de gebruiker van Campral er zeer bewust voor kiest te willen stoppen met alcoholgebruik. Het is geen wondermiddel.
    • Campral mag niet worden gebruikt door mensen met nierziekten, overgevoeligheid voor het middel, tijdens de zwangerschap of borstvoeding en bij ernstige leverziekten.

    Wat zijn de  bijwerkingen?

    • kans op diarree en jeuk
    • misselijkheid, braken en buikpijn (minder vaak)
    • in een enkel geval kunnen er huidreacties optreden

    De bijwerkingen zijn over het algemeen zwak en van voorbijgaande aard. Het slikken leidt niet tot heftige lichamelijke reacties (zoals bij bijvoorbeeld Refusal of Antabus) als het wordt gecombineerd met alcoholgebruik.

    2.3 Baclofen (merknamen Lioresal en Kemstro)

    Dit middel is een spierverslapper en wordt voorgeschreven bij o.a. MS en bepaalde vormen van spierkramp. In experimenteel onderzoek wordt bekeken of baclofen ook gebruikt kan worden bij de behandeling van alcoholisme. Het zou de hunkering naar alcohol verminderen en onderdrukken, vooral bij hogere doseringen, en het zou weinig tot geen bijwerkingen hebben.
    In Nederland wordt baclofen nog niet standaard als middel tegen alcoholverslaving gebruikt omdat het niet is geregistreerd als middel tegen (alcohol-)verslaving. Wel wordt hier en daar door huisartsen en klinieken in het land met het middel geëxperimenteerd.
    Uitgebreid gerandomiseerd experimenteel onderzoek naar (hoge doses) baclofen is nodig om vast te stellen of en hoe baclofen de hunkering naar middelen precies onderdrukt, en of langdurig gebruik, hoge en lage doseringen, veilig zijn en geen bijwerkingen hebben op langere termijn. Dit onderzoek lijkt er te komen, aangezien recentelijk bekend geworden is dat de Universiteit van Amsterdam in 2011 nog een grootschalig onderzoek gaat opstarten.
    Baclofen zou ook succesvol zijn in de behandeling van verslaving aan andere middelen zoals nicotine, cocaïne of GHB. Maar ook hier is nader onderzoek nodig.

  • De Wetgeving

    De wetgeving

    Wat zegt de wet over verkoop en schenken van alcohol, alcohol in het verkeer en openbare dronkenschap?

    Leeftijdgrens naar 18 jaar

    Vanaf 1 januari 2014 ligt de leeftijdsgrens voor de verkoop van alle alcoholhoudende drank bij 18 jaar. Aan jongeren onder de 18 mag vanaf die datum dus geen alcoholhoudende drank verkocht worden én jongeren onder de 18 jaar mogen geen alcoholhoudende drank meer bij zich hebben op voor het publiek toegankelijke plaatsen, zoals op straat, in parken, bij evenementen, in stationshallen, in parkeergarages e.d. Zij zijn strafbaar als ze op deze plaatsen wel alcohol bij zich hebben.

    Verkoop

    Alcohol om naar huis te nemen, mag alleen verkocht worden aan iedereen van 18 jaar en ouder, in levensmiddelenwinkels, slijterijen en snackbars. In winkels die geen levensmiddelen verkopen, mag geen alcohol worden verkocht (bijv. muziekwinkels of videotheken e.d.). Ook bij tankstations mag ook geen alcohol worden verkocht.

    Leeftijdsbewijs jongeren

    Volgens de Drank- en Horecawet is een verkoper van alcohol verplicht om bij twijfel over de leeftijd naar een leeftijdsbewijs (ID) te vragen. Voor een barkeeper of een caissière is het vaak moeilijk om in te schatten hoe oud iemand is. Daarom kan hij alcohol weigeren als iemand niet kan aantonen hoe oud hij is. De jongere kan zich met een paspoort of een identiteitskaart identificeren. In supermarkten en de meeste sportverenigingen moeten jongeren tot 25 jaar hun ID laten zien.

    Alcohol schenken

    Op alle plaatsen waar alcohol getapt en geschonken wordt, moet men voldoen aan de daarvoor geldende wet- en regelgeving. Dat geldt zowel voor de commerciële als voor de niet-commerciële horeca zoals studentenverenigingen, club- en buurthuizen en sportkantines
    De Drank- en Horecawet is een belangrijk instrument van het alcoholmatigingsbeleid van de overheid. De wet stelt eisen aan de verkoop en distributie van alle alcoholhoudende dranken.
    Tekst nieuwe Drank- en Horecawet (ingegaan op 1 januari 2013)

    Verkeer

    De Wegenverkeerswet (website Openbaar Ministerie) verbiedt het besturen van een voertuig onder invloed van alcohol. De grens ligt bij maximaal 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht. Dit is hetzelfde als maximaal 0,5 promille in het bloed. Dit betekent dat de bestuurder niet meer dan 2 drankjes mag drinken voordat hij gaat rijden. Dit geldt ook voor de bestuurder van een fiets of scooter.

    Voor wie zijn rijbewijs korter dan 5 jaar heeft, gelden strengere regels. De grens ligt dan bij maximaal 88 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht. Dit is hetzelfde als maximaal 0,2 promille in het bloed. Eén drankje kan dan al teveel zijn. Dit geldt ook voor bestuurders van een bromfiets, die jonger dan 24 jaar zijn.

    Openbare dronkenschap

    Wie in dronkenschap de openbare orde verstoort of een ander op straat lastig valt, is strafbaar volgens het Wetboek van Strafrecht.

    Meer informatie

  • Combinatiegebruik

    Alcohol met andere middelen

    Het is riskant om alcohol met een (hard)drug te combineren. Afhankelijk van het middel waarmee wordt gecombineerd, treden er extra effecten op die nadelig zijn voor de gezondheid.

    Over het algemeen geldt dat de effecten van alcohol de effecten van drugs versterken.

    • Sommige drugs versterken een dronken gevoel
    • Andere drugs verhogen juist het alcoholgebruik omdat het dronken gevoel een tijd uitblijft
    • Verhoogde kans op psychosen, angst en agressie
    • De kans op uitdroging of een overdosis drugs of alcohol neemt toe.

    Algemene tips:

    • Combineren is risicoverhogend, een verstandig mens combineert dus niet met drugs
    • Ken de effecten en de werkingsduur van de afzonderlijke drugs
    • Houd rekening met de effecten en risico’s
    • Let goed op de signalen van het lichaam
    • Gebruik alcohol uitsluitend bij goede gezondheid, goede stemming en als de omgeving veilig is.

    Uit recent onderzoek van Glenn Dumont (Radboud Universiteit Nijmegen) blijkt, dat de cognitieve prestatie er weinig onder lijdt als iemand naast XTC ook alcohol of cannabis gebruikt. Ook blijkt uit het onderzoek dat XTC en alcohol samen zorgen voor minder potentieel gevaarlijke bijwerkingen (zoals hartslag- en temperatuurverhoging) dan XTC alléén. Als MDMA wordt gebruikt met cannabis, dan worden deze bijwerkingen juist versterkt. Verder blijkt dat de combinatie XTC-cannabis de prettige effecten van XTC versterkt.

    Meer informatie is te vinden op:

  • Zwangerschap

    Alcohol en zwangerschap

    Alcoholgebruik kan op ieder moment voor en tijdens de zwangerschap schadelijk zijn.

    De hersenen van het ongeboren kind die zich tijdens de hele zwangerschap ontwikkelen, zijn gevoelig voor alcohol. In elk stadium van de zwangerschap kan alcoholgebruik door de moeder de hersenontwikkeling van haar kind schaden.

    Daarnaast kan alcoholgebruik in het begin van de zwangerschap schadelijk zijn voor de vorming van andere organen en lichaamsdelen. En aan het einde van de zwangerschap is het bovendien ongunstig voor de groei van de foetus en kan de geboorte vervroegen.

    Meer informatie

    Op www.alcoholinfo.nl:

  • Risico’s

    Risico’s alcohol

    Alcoholgebruik leidt vrij snel tot gewenning en lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid en risico’s op de korte en lange termijn.

    Het gebruik van alcohol is nooit zonder risico’s.

    Door continue wetenschappelijk onderzoek, is steeds meer bekend over de schadelijke effecten van alcohol en drugs(gebruik). Met name voor bepaalde (kwetsbare) groepen zoals jongeren, licht verstandelijk gehandicapten en kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen zijn de risico’s groter. Zo zijn er aanwijzingen uit onderzoek dat het gebruik van alcohol en drugs een verstorend effect heeft op de ontwikkeling van de hersenen. En jong starten met gebruiken, vergroot de kans op verslaving op latere leeftijd.

    Van belang is dus om het alcoholgebruik door jongeren zo lang mogelijk uit te stellen. Als mensen, jong of oud, toch besluiten om drugs of alcohol te gebruiken, is het meer dan verstandig dat zij zich goed informeren over de werking en risico’s van het middel op korte- en op lange termijn.

    Wil men geen risico’s lopen? Gebruik dan niet.

    De Gezondheidsraad adviseert gezonde volwassen mannen niet meer dan 2 standaardglazen alcohol per dag te drinken en gezonde volwassen vrouwen niet meer dan 1 standaardglas. Deze hoeveelheden veroorzaken weinig risico’s voor de gezondheid.
    Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven wordt geadviseerd geen alcohol te drinken.

    Wie meer drinkt, loopt meer kans op een hoge bloeddruk, een hersenbloeding, kanker en andere gezondheidsklachten. Het is echter niet zo dat personen die meer dan deze hoeveelheden drinken, per definitie aan alcohol verslaafd zijn. Het is wel aan te raden om niet iedere dag alcohol te drinken om zo te voorkomen dat het een gewoonte wordt.

    Meer informatie over aanvaarbaar alcoholgebruik is te lezen opalcoholinfo.nl
    Bekijk het advies van de Gezondheidsraad (hoofdstuk 9)

    Risico’s alcohol korte termijn

    Lichamelijk:

    • Versnelde ademhaling en hartslag
    • Verhoogde lichaamstemperatuur
    • Verminderd pijngevoel
    • Verminderde spiercoördinatie, waardoor er gemakkelijk ongelukken ontstaan
    • Rood, verhit gelaat
    • Verwijde pupillen
    • Kans op braken
    • Vergrote drang tot plassen
    • Vergrote eetlust
    • Lallen en praten met dubbele tong.Bij een hoog promillage alcohol:
    • Zuurstoftekort in de hersenen
    • Toevallen, black-outs
    • Bewusteloosheid
    • Coma, en uiteindelijk zelfs het overlijden van het slachtoffer.

    Geestelijk:

    • Emotionele ontlading
    • Spraakzamer
    • Verminderde reactiesnelheid
    • Loslaten van remmingen
    • Zelfoverschatting
    • Verstoord beoordelingsvermogen, ook in het verkeer
    • Verminderde werking van het geheugen
    • Minder stress- en pijngevoelens.

    Risico’s alcohol lange termijn

    • Beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren
    • Depressies
    • Angststoornissen
    • Psychosen
    • Neurologische stoornissen (zoals het met fors geheugenverlies gepaard gaande syndroom van Korsakov)
    • Levercirrose , lvervetting, leverontsteking
    • Hart-, alvleesklier- en maagziekten
    • Verhoogde bloeddruk
    • Overgewicht
    • Slokdarm-, dikke darm- endeldarmkanker en borstkanker
    • Beroerte
    • Aangeboren afwijkingen (foetaal alcohol syndroom, FAS) en zwangerschapscomplicaties.

    Verslaving 

    Alcoholgebruik leidt vrij snel tot gewenning en lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid.

    • Gewenning wil zeggen dat een gebruiker steeds meer nodig heeft om hetzelfde effect te bereiken
    • Lichamelijke afhankelijkheid wil zeggen dat het lichaam protesteert wanneer met het gebruik van alcohol wordt gestopt. Iemand krijgt dan last van ontwenningsverschijnselen
    • Geestelijke afhankelijkheid wil zeggen dat de gebruiker steeds sterker verlangt naar alcohol en zich niet prettig meer voelt zonder.De meeste gebruikers kennen deze risico’s wel, maar denken dat het hun niet zal overkomen. Maar door steeds vaker en steeds meer te drinken is het mogelijk afhankelijk te worden van alcohol.Door een lange periode helemaal geen alcohol te drinken is goed vast te stellen of er sprake is van geestelijke of lichamelijke afhankelijkheid. Wie daar moeite mee heeft of zich er ellendig bij voelt, bevindt zich in de gevarenzone.
  • Werking

    Werking alcohol

    Alcohol verdooft de hersenen. Dit heeft effect op je stemming en gedrag. Hoe meer er gedronken wordt, hoe sterker de effecten.

    Opname in het lichaam

    Alcohol wordt gedronken en komt via de slokdarm in de maag terecht. Via de maagwand wordt 20% van de alcohol in het bloed opgenomen. De rest gaat via de maag naar de dunne darm. In de dunne darm wordt de alcohol snel in het bloed opgenomen en gaat naar de lever. Daar wordt de alcohol afgebroken.

    Via het bloed bereikt de alcohol na een minuut of 10 de hersenen en vanaf dat moment is de gebruiker onder invloed. Als er voedsel in de maag zit, duurt de opname van de alcohol iets langer. In de hersenen beïnvloedt alcohol de manier waarop zenuwen signalen aan elkaar doorgeven. Zenuwen doen dat met bepaalde stofjes. Deze stofjes worden overdrachtsstoffen of neurotransmitters genoemd. Alcohol heeft vooral invloed op de gaba en glutamaat neurotransmitters.

    Verdoving hersenen

    De alcohol verdooft de hersenen. Dit heeft allerlei effecten op je stemming en gedrag. Zo vallen remmingen weg, het geheugen en concentratie nemen af en zelfkritiek verdwijnt. Hoe meer er gedronken wordt, hoe sterker de effecten.

    Alcoholpromillage

    Het drinken van alcohol veroorzaakt niet bij iedereen hetzelfde bloedalcoholgehalte (BAG). BAG is het aantal gram alcohol per liter bloed. Vele individuele factoren spelen hierbij een rol:

    De alcohol wordt verdeeld over de totale hoeveelheid lichaamsvocht. Iemand die veel weegt merkt dus minder van een zelfde aantal glazen dan iemand die weinig weegt. Geslacht is ook van invloed op het bloedalcoholgehalte. Het lichaam van een vrouw bevat minder vocht per kilo gewicht dan dat van een man. Daarom wordt de alcohol bij vrouwen minder verdund en zijn vrouwen gemiddeld sneller onder invloed dan mannen. Maagvulling kan ook een rol spelen. Het voedsel in de maag zorgt er namelijk voor dat de alcohol gelijkmatiger en langzamer in het bloed wordt opgenomen. Kortom: met een volle maag is men minder snel onder invloed van alcohol dan met een lege maag. Ook de lichamelijke conditie en het eventuele medicijngebruik zijn van invloed op het bloedalcoholgehalte.

    Eén standaardglas alcohol bevat 10 gram alcohol en leidt gemiddeld tot een promillage van 0,2 bij mannen en 0,3 bij vrouwen. De lever breekt alcohol af. Een standaardglas alcohol wordt binnen 1 á 1,5 uur afgebroken. Dit afbraakproces is niet te beïnvloeden.

  • Effecten

    Effecten alcohol

    Het effect van alcohol neemt toe met het aantal glazen dat men drinkt. Mensen die niet regelmatig drinken kunnen al bij minder glazen sterkere effecten verwachten.

    • 1-3 glazen (0 – 0,5 promille): Ontspannen – ontremd – vrolijk
      De polsslag en ademhaling versnellen. Er ontstaat een warm gevoel. Smaak, reuk en gezichtsvermogen gaan achteruit. De eetlust neemt toe en men moet vaker plassen.
    • 3-7 glazen (0,5 tot 1,5 promille): Aangeschoten – tipsy
      Stemming en gedrag veranderen duidelijk. Zelfoverschatting kan optreden. Geheugen, reactiesnelheid en coördinatie verminderen en het beoordelen van situaties gaat moeilijker. Links en rechts van de gezichtsas neemt men steeds minder waar (tunneleffect).
    • 7-15 glazen (1,5 tot 3 promille): Zat – dronken
      Alle eerder genoemde effecten versterken. Men gaat zich overdreven emotioneel gedragen en zelfkritiek verdwijnt. Er ontstaat een rood opgezwollen gezicht en de pupillen vergroten. Misselijkheid en braken.
    • 15-20 glazen (3 tot 4 promille): Laveloos
      Zintuigen verdoven en warrig en afwezig; wat men hoort en ziet dringt nauwelijks door.
    • 20-25+ glazen (4 promille en hoger): Knock-out
      Ademhaling en polsslag vertragen zo sterk dat men in coma kan raken en zelfs doodgaan: de ademhaling stopt of men krijgt een hartstilstand.

    De informatie over de effecten van alcohol geldt voor een ervaren drinker. Mensen die niet regelmatig drinken, ouderen én jongeren, kunnen al bij veel minder glazen een sterker effect verwachten.