Navigation

Nicotine

Nicotine verslaving algemeen

Tabak wordt gemaakt uit de gedroogde bladeren van de tabaksplant (Nicotiana tabacum) en wordt gerookt als sigaret, pijp of sigaar. Tabak valt onder de genotmiddelen. Het heeft stimulerende eigenschappen. Gebruik van tabak wordt door rokers ook ervaren als rustgevend en gezellig.

Tabak bestaat uit de gedroogde bladeren en delen (vermalen tot pulp) van de tabaksplant (Nicotiana tabacum). De tabaksplant is een eenjarige plant. Een plant kan 18 tot 22 bladeren opleveren. Geoogste bladeren worden eerst gedroogd. De manier van drogen (in de zon of door lucht) bepaalt mede het gehalte aan nicotine en de smaak. Gedroogd bevatten de bladeren 0,6 tot 3% nicotine.

Tabaksproducten

Tabak is in verschillende producten verwerkt. In Nederland worden de sigaret en de zelfgerolde shag het meest gebruikt. Shag is een typisch Nederlands product waarvan de populariteit in het buitenland veel lager ligt. Daarnaast zit tabak in sigaren en pijptabak en kan het worden gerookt in een waterpijp, of samen met cannabis in een joint. Tabak kan worden gepruimd, maar dat is in Nederland weinig gangbaar. Snus (een vochtige tabak die achter de bovenlip wordt gestopt) is een rookloos tabaksproduct dat is verboden in alle EU landen behalve Zweden.

Sinds enige tijd zijn er "e-sigaretten" op de markt. Deze bevatten wel nicotine, maar geen tabak. Ook bestaat er een handel in kruidensigaretten; deze bevatten geen tabak en geen nicotine.

Samenstelling tabaksproducten

In sigaretten en shag worden, afgezien van tabaksbladeren en pulp van de tabaksplant (vermalen plantendelen), meerdere stoffen verwerkt. Bij het roken komen ook nog verbrandingsproducten vrij. Er zijn 4000 verschillende chemicaliën en meer dan 40 carcinogenen (kankerverwekkende stoffen) in tabaksproducten en tabaksrook gevonden.

  • Nicotine is het belangrijkste psychoactieve bestanddeel in tabak. Nicotine is een verslavende stof, maar nicotine is niet kankerverwekkend.
  • In tabak(srook) zitten ook teer, koolmonoxide en toevoegingen (additieven).
  • Teer is kankerverwekkend en veroorzaakt de bekende "rokershoest".
  • Koolmonoxide zit in tabaksrook en neemt in bloed de plaats in van zuurstof, waardoor het zuurstoftransport vermindert en de conditie slechter is.
  • Toevoegingen maken sigarettenrook aantrekkelijker of verslavender (zij vergemakkelijken de nicotineabsorptie) en reguleren de vochtigheid van tabak. Gemiddeld bevat een sigaret ongeveer 25 verschillende additieven, die samen ongeveer 10 procent van het gewicht uitmaken.
  • Voorbeelden van stoffen die worden toegevoegd zijn glycerine, suikers, drop, cacao, menthol, vanille, cellulose.
  • Bij verbranding van additieven kunnen giftige en kankerverwekkende stoffen ontstaan. Bekende kankerverwekkende stoffen in tabaksrook zijn benzeen, nitrosaminen en formaldehyde. Van veel additieven is de schadelijkheid wel bekend bij orale inname, maar niet bij verbranding. Het inademen van giftige stoffen is doorgaans schadelijker dan het inslikken.
  • Fabrikanten brengen ook sigaretten op de markt met het label "light" of "mild". Hierin zitten minder nicotine en minder teer, maar de concentratie van de overige (schadelijke) stoffen is vergelijkbaar met die in een "reguliere" sigaret. In de praktijk blijkt dat de "light" of "mild" sigaretten geen gezondheidswinst opleveren omdat de behoefte aan nicotine blijft bestaan. Daardoor gaan gebruikers van dit type sigaret op een andere manier roken: zij roken meer sigaretten, nemen meer trekjes per minuut, inhaleren dieper, roken de sigaret tot het eind toe op of knijpen het filter af. De hoeveelheid nicotine en teer die met deze manier van roken binnenkomt is dan per saldo niet anders dan wat binnenkomt bij het roken van een "reguliere" sigaret. Omdat de termen “light” en “mild” sigaret misleidend zijn, is deze aanduiding inmiddels in de EU verboden.
  • Sigarenrook bevat meer teer, koolmonoxide en ammoniak dan sigarettenrook. De teer in sigarenrook bestaat uit meer kankerverwekkende stoffen dan de teer in sigarettenrook. Qua schadelijkheid wordt het roken van één sigaar wel gelijk gesteld aan het roken van drie sigaretten.
  • Stoppen met roken hoe doe je dat nou eigenlijk?

    Ondanks dat een nicotineverslaving – roken dus – nog steeds een maatschappelijk ‘geaccepteerde’ verslaving is in onze cultuur, wordt er door overheid en instanties wel steeds meer gedaan om de slechte invloeden van het roken in te dammen. Accijnzen worden constant verhoogd, verpakkingen worden voorzien van afschuwwekkende plaatjes, steeds meer plekken zijn inmiddels tot rookvrije zones omgedoopt en tabaksreclame is al tijden verboden. Toch is nicotineverslaving een voortdurende en hardnekkige […]

  • Moeite met stoppen met roken

    Moeite met stoppen met roken Ongeveer de helft van de mensen die stopt met roken heeft hier last van. Dat is een goed teken: je lichaam maakt zich vrij van nicotine. Een vervelend gevoel, maar het gaat wel voorbij. Binnen twee á drie dagen is alle nicotine uit je lichaam. Het duurt wat langer voordat het niet meer gewoon is om een sigaret te pakken. Dat duurt ongeveer twee maanden. […]

  • Ontwenningsverschijnselen roken

    Wat doet stoppen met uw lichaam? Als je stopt met roken, adem je geen rook meer in. Dat goed voor je lichaam. Je krijgt geen kankerverwekkende stoffen meer binnen. Met sommige delen van je lichaam gaat het dan snel beter. Voor andere delen duurt het wat langer. Ontwenningsverschijnselen roken Je krijgt geen nicotine meer in je lichaam. Het lichaam gaat ontwennen. Het ontwennen kan korte tijd vervelende gevoelens geven. Je […]

  • De wetgeving over Tabak

    De wetgeving Er zijn verschillende wetten van kracht rond tabak en roken. De belangrijkste is de Tabakswet. De Tabakswet heeft tot doel het tabaksgebruik te beperken en niet-rokers te beschermen. De tabakswet kent bepalingen over onder andere producteisen, verplichte waarschuwingen op de verpakking, verkoopbeperkingen (verkooppunten, leeftijdsgrens), rookverboden en reclame. Producteisen Volgens de Tabakswet mag een sigaret niet meer dan 10 mg teer, 1 mg nicotine en 10 mg koolmonoxide bevatten. […]

  • Combinatiegebruik Tabak

    Roken in combinatie met andere middelen Nicotine en andere bestanddelen van tabak kunnen de werking van een groot aantal geneesmiddelen (en andere stoffen) beïnvloeden. In de meeste gevallen zijn andere stoffen dan nicotine in de tabaksrook hiervoor verantwoordelijk. Tabaksrook kan de werking van geneesmiddelen zowel op farmacokinetisch (= opname, verdeling over het lichaam en uitscheiding) als op farmacodynamisch (= werkingsmechanisme) niveau beïnvloeden. Veel geneesmiddelen en drugs worden door enzymen in […]

  • Roken en zwangerschap

    Roken en zwangerschap Roken tijdens de zwangerschap en blootstelling van baby’s aan omgevingstabaksrook heeft negatieve gevolgen voor de ontwikkeling van het kind. Roken tijdens de zwangerschap verhoogt de kans op vroeggeboorte van het kind. De kinderen van moeders die roken èn van moeders die meeroken hebben een hoger risico op een laag geboortegewicht. Baby’s die worden blootgesteld aan tabaksrook hebben een grotere kans op wiegendood. Passief roken leidt tot een […]

  • Risico’s Tabak

    Risico’s roken Gebruik van tabak leidt vrij snel tot gewenning en lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid. Er zijn grote risico’s op korte en met name de lange termijn. Roken is geassocieerd met verhoogde kans op: hart- en vaatziekten: coronaire hartziekten, CVA (beroerte), hartfalen longziekten: COPD, astma, ontsteking luchtwegen, hoesten, slijmproductie, piepen, ademnood kanker: longkanker; mond- en keelkanker; slokdarm-, maag-, lever-, pancreaskanker; nier- en blaaskanker overige: maagzweer, verminderde vruchtbaarheid bij mannen en […]

  • Werking Tabak

    Werking tabak In de hersenen worden signalen overgedragen door bepaalde stoffen, die neurotransmitters worden genoemd. Deze overdrachtstoffen worden bij het ene zenuwuiteinde afgescheiden en kunnen zich binden aan de receptoren (ontvangers) van andere zenuwen. Deze signaaloverdracht kan worden verstoord, onder meer door stoffen die van buiten het lichaam komen. De verstorende stof in tabak is nicotine. Nicotine heeft zowel een effect op het centrale zenuwstelsel (de hersenen) als een perifeer […]

  • Effecten Tabak

    Effecten tabak Nicotine is de werkzame stof in tabak. Nicotine is een stimulerend middel en heeft psychische en lichamelijke effecten. Het behoort tot de alkaloïden, waartoe ook genotmiddelen als cafeïne en cocaïne horen. Nicotine wordt snel in het bloed opgenomen en zorgt binnen enkele seconden voor een gevoel van ontspanning en verhoogde concentratie. De psychische effecten van nicotine houden 20 minuten aan. In vergelijking met andere verslavende stoffen is “de […]